Search our site
Search our site

Ứng dụng hệ thống quản lý chất lượng toàn diện TQM (Total Quality Management) vào quản lý chất lượng thi công xây dựng công trình (16-05-2017)

                                                                                                                                        

ThS. NGUYỄN QUỐC TOẢN, ThS. THIỀU THỊ THANH THÚY & KS. NGUYỄN VĂN TÂM

KHOA KINH TẾ VÀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG, TRƯỜNG ĐẠI HỌC XÂY DỰNG

 Tóm tắt: Chất lượng của công trình xây dựng phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố khác nhau, trong đó công tác quản lý chất lượng quá trình thi công xây dựng là một trong những yếu tố quyết định. Qua điều tra khảo sát, nhóm tác giả đã đánh giá thực trạng của công tác quản lý chất lượng thi công xây dựng trên địa bàn Hà Nội hiện nay. Từ đó, nhóm tác giả đề xuất ra mô hình quản lý chất lượng toàn diện ứng dụng cho quá trình thi công xây dựng công trình giành cho các nhà thầu thi công. Đây là một trong những giải pháp bền vững nhằm nâng cao chất lượng thi công xây dựng công trình ở nước ta hiện nay.

Từ khóa: Quản lý chất lượng toàn diện, thi công xây dựng, đơn vị thi công.

 Abstract: The quality in construction depends on various factors, of which, project quality management is deemed as the most important one. Through conducting survey, the authors drew the big picture of construction quality management in Hanoi. On that basis, the authors proposed the model of total quality management that is applicable to construction phase of contracting companies. This is expected to be a sustainable solution to improve the construction project quality in Vietnam.

Key words: Total quality management, construction, execution units.

1.     Đặt vấn đề

Do đặc điểm của quá trình đầu tư xây dựng công trình gồm nhiều giai đoạn, thời gian kéo dài, chịu nhiều yếu tố tác động nên chất lượng là một vấn đề được quan tâm hàng đầu nhằm đảm bảo hiệu quả đầu tư. Giai đoạn thi công xây dựng là một giai đoạn chính của quá trình đầu tư xây dựng nhằm biến công trình “trên giấy” thành công trình hiện hữu, quá trình thi công xây dựng có tác động trực tiếp và ảnh hưởng quyết định đến chất lượng công trình xây dựng. Hoạt động quản lý chất lượng của nhà thầu thi công trong quá trình thi công xây dựng là hoạt động hết sức quan trọng nhằm đảm bảo và nâng cao chất lượng công trình. Thiết lập một mô hình hệ thống quản lý chất lượng toàn diện áp dụng vào quá trình thi công xây dựng tỏ ra là một giải pháp hữu hiệu, bền vững giúp nhà thầu nâng cao công tác quản lý chất lượng thi công, góp phần nâng cao chất lượng công trình xây dựng.

2.     Một số khái niệm liên quan

Có nhiều quan điểm về chất lượng tùy thuộc vào từng gốc độ quản lý, như Juran thì “Chất lượng là tổng hòa các đặc trưng và đặc tính phản ánh khả năng của sản phẩm/dịch vụ đáp ứng được các nhu cầu tường và ẩn” [1].

Chất lượng sản phẩm xây dựng là tập hợp các đặc tính kỹ thuật của công trình xây dựng được xác định thông qua kiểm tra, đo đạc, thí nghiệm, kiểm định thỏa mãn các yêu cầu về an toàn, bền vững, kỹ thuật, mỹ thuật của công trình và phù hợp với thiết kế, các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật được áp dụng, hợp đồng xây dựng và quy định của pháp luật có liên quan. Đồng thời phải thỏa mãn các yêu cầu của khách hàng cũng như các yếu tố xã hội và kinh tế [2].

Chất lượng thi công xây dựng công trình là tổng hợp chất lượng của các yếu tố cấu thành thực thể công trình xây dựng (chất lượng nguyên vật liệu, chất lượng thiết bị được lắp đặt vào công trình) và các yếu tố tham gia hình thành công trình xây dựng (trình độ công nghệ thi công, chất lượng và thiết bị thi công, trình độ tay nghề của công nhân, trình đồ tổ chức và quản lý) trong quá trình hình thành công trình xây dựng từ các công việc, kết cấu đơn lẻ đến bộ phận, các giai đoạn xây dựng, các hạng mục và công trình [3].

Như vậy có thể hiểu quản lý chất lượng quá trình thi công xây dựng là tập hợp các hoạt động quản lý trên tất cả các phương diện của quá trình thi công xây dựng như: quản lý chất lượng nguồn nhân lực, máy móc thiết bị, nguyên vật liệu đầu vào; quản lý biện pháp thi công và quy trình công nghệ; quản lý tiến độ thi công và quản lý nguồn vốn của dự án. Hoạt động quản lý thực hiện thông qua việc đề ra những yêu cầu, quy định và thực hiện các yêu cầu và quy định đó bằng các biện pháp như kiểm soát chất lượng, đảm bảo chất lượng, cải tiến chất lượng trong khuôn khổ của một hệ thống quản lý chất lượng cụ thể.

TQM (Total Quality Managemant) là một phương pháp quản lý của một tổ chức, định hướng vào chất lượng, dựa trên dự tham gia của mọi thành viên và nhằm đem lại sự thành công dài hạn thông qua sự thoả mãn khách hàng và lợi ích của mọi thành viên của công ty và của xã hội. Quản lý chất lượng toàn diện là cách tiếp cận về quản lý chất lượng ở mọi công đoạn nhằm nâng cao năng suất và hiệu quả chung của doanh nghiệp hay của tổ chức. Mặc dù có nhiều quan niệm, triết lý khác nhau của nhiều tác giả, nhưng nhìn chung mọi người đều cho rằng TQM là sự lưu tâm đến chất lượng trong tất cả các hoạt động là sự hiểu biết, sự cam kết, hợp tác của toàn thể thành viên trong doanh nghiệp, nhất là ở các cấp lãnh đạo [4].

3. Thực trạng về chất lượng thi công xây dựng và công tác quản lý chất lượng thi công xây dựng

3.1. Tình hình chất lượng thi công xây dựng công trình hiện nay

Trong những năm gần đây, việc ứng dụng những tiến bộ của khoa học, kỹ thuật vào trong sản xuất xây dựng đã góp phần quan trọng giúp đẩy nhanh tiến độ, cải thiện và nâng cao chất thi công xây dựng. Hàng loạt những công trình, các khu đô thi có quy mô lớn mọc lên nhanh chóng, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và làm thay đổi bộ mặt hạ tầng của nước ta. Bên cạnh những công trình được thi công xây dựng đảm bảo các yêu cầu về an toàn, tiến độ và chất lượng thì vẫn còn những trường hợp thi công xây dựng không đảm bảo, xảy ra sự cố trong giai đoạn thi công xây dựng công trình, gây thiệt hại về người và tài sản.

Sự cố sập giàn giáo trong khi đang đổ bê tông tại công trình Cầu Suối Quanh, Thanh Hóa đã làm nhiều người bị vùi trong lớp bê tông dẫn đến 4 người tử vong [8]; Sự cố sập giàn giáo xảy ra tại dự án Formosa, khu kinh tế Vũng Áng, Hà Tĩnh ngày 25/03/2015 làm 13 người chết, 29 người bị thương [9]. Nguyên nhân là do quá trình thi công không đảm bảo các yêu cầu về an toàn lao động và công tác giám sát thi công còn nhiều hạn chế.

Cần cẩu thi công đường sắt trên cao Hà Nội bất ngờ bị gãy, đổ sập chiều ngày 12/05/2015, khiến 2 người đi xe máy bị thương, nguyên nhân do nhà thầu không lường trước được hết lực ma sát giữa ống vách và các lớp đất dẫn đến cẩu bị gục cần khi nhà thầu rút ống vách lên [10]; Sự cố rơi máy vận thăng chở theo 6 người và một số thiết bị khi đang thi công tại công trình khách sạn Royal Lotus Đà Nẵng, nguyên nhân là nhóm công nhân không nắm vững nguyên tắc vận hành vận thăng [11]. Công trình cầu treo Tiên Lãnh, Quảng Nam khi mới được sử dụng vài ngày nhưng phần mặt đường ngay sát trụ cầu bị sụt hơn nửa mét, từng mảng bê tông vỡ vụn, toàn bộ mố cầu nứt toác, kéo dài nhiều mét. Nguyên nhân do bớt xén nguyên vật liệu, công tác quản lý chất lượng, giám sát thi công còn yếu kém dẫn đến công trình không đảm bảo chất lượng [12], ...

Các sự cố này đã cho thấy một thực trạng rằng chất lượng và sự an toàn của các công trình xây dựng cần được xem xét một cách nghiêm túc và thấu đáo. Do đó cần nghiên cứu, trao đổi và thảo luận của các nhà khoa học, nhà quản lý các cấp để có đánh giá, phân tích sâu hơn những nguyên nhân, bài học kinh nghiệm từ những sự cố trong thi công xây dựng công trình và đề xuất các giải pháp mang tính đồng bộ nhằm tạo được sự chuyển biến mạnh mẽ trong công tác quản lý chất lượng để đảm bảo chất lượng công tình xây dựng, giảm thiểu sự cố công trình, đảm bảo phòng ngừa và khắc phục nhanh chóng, hiệu quả các sự cố trong xây dựng, góp phần cải thiện, nâng cao chất lượng các công trình và đảm bảo hiệu quả đầu tư.

3.2. Thực trạng về công tác quản lý chất lượng thi công xây dựng công trình của các đơn vị thi công

Chất lượng thi công xây dựng công trình phụ thuộc rất nhiều vào công tác quản lý chất lượng thi công xây dựng công trình của các bên hữu quan dự án, đặc biệt là đối với công tác quản lý của nhà thầu thi công xây dựng. Để tìm hiểu và đánh giá thực trạng công tác quản lý chất lượng quá trình thi công xây dựng hiện nay của các nhà thầu, nhóm tác giả tiến hành lập phiếu khảo sát và tiến hành điều tra. Đối tượng hướng đến là những đơn vị thi công xây dựng công trình trên địa bàn thành phố Hà Nội. Phiếu khảo sát bao gồm 17 câu hỏi xoay quanh về công tác quản lý chất lượng thi công xây dựng, tác giả thu được 89 phiếu trả lời.

Bảng 1: Các kết quả khảo sát chính

TT

Tiêu chí

Số lượng

Tỷ lệ (%)

 I. Quan điểm của các đối tượng khảo sát về chất lượng sản phẩm xây dựng

1

Độ bền vững, kiên cố của công trình

85/89

95.51

2

Công năng phù hợp với mục đích xây dựng

32/89

35.96

3

Công trình có tính thẩm mỹ cao

17/89

19.10

4

Thi công đúng theo thiết kế.

76/89

85.39

II. Sự tác động của các bên hữu quan của dự án đến chất lượng sản phẩm xây dựng

1

Cơ quan quản lý nhà nước

14/89

15.73

2

Đơn vị chủ đầu tư

67/89

75.28

3

Các đơn vị tư vấn: Khảo sát, thiết kế,…

54/89

60.67

4

Đơn vị nhà thầu thi công

87/89

97.75

5

Người dân xung quanh CTXD

7/89

7.87

III. Các nhân tố tác động trực tiếp tới chất lượng sản phẩm xây dựng

1

Trình độ nguồn nhân lực thi công trực tiếp, nhận lực quản lý, giám sát thi công

70/89

78.65

2

Phương pháp, công cụ quản lý chất lượng quá trình TCXD

30/89

33.71

3

Chất lượng máy móc, thiết bị phục vụ thi công

43/89

48.31

4

Chất lượng nguyên vật liệu thi công.

82/89

92.13

IV. Sự ảnh hưởng của các giai đoạn tới chất lượng của sản phẩm xây dựng

1

Giai đoạn khảo sát

23/89

25.84

2

Giai đoạn bảo dưỡng, bảo trì công trình

31/89

34.83

3

Giai đoạn thiết kế

69/89

77.53

4

Giai đoạn thi công công trình

81/89

91.01

V. Sự ảnh hưởng trong quá trình thi công xây dựng công trình

1

Quá trình chuẩn bị thi công: Chuẩn bị nguồn nhân lực, máy móc, nguyên vật liệu đầu vào

56/89

62.92

2

Quá trình trực tiếp thi công XD: Tuân thủ đúng quy trình công nghệ, biện pháp kỹ thuật, thi công đúng theo thiết kế

89/89

100.00

3

Quá trình kết thúc thi công XD: Nghiệm thu, xử lý sự cố, bảo hành, bảo trì công trình

23/89

25.84

VI. Các nguyên nhân thường gây nên những sự cố cho quá trình thi công xây dựng

1

Chất lượng nguồn nhân lực, máy móc - thiết bị, nguyên vật liệu đầu vào không đạt yêu cầu

54/89

60.67

2

Quá trình quản lý chất lượng, công tác giám sát thi công của chủ đầu, nhà thầu chưa hiệu quả

76/89

85.39

3

Chưa tuân thủ trình tự thi công và quy trình công nghệ thi công

31/89

34.83

4

Trình độ người lao động trực tiếp chưa đáp ứng được yêu cầu, hoặc ý thức thực hiện công việc của công nhân chưa cao

68/89

76.40

VII. Hiệu quả khi áp dụng hệ thống quản lý chất lượng vào quá trình thi công xây dựng

1

Đảm bảo và nâng cao chất lượng thi công xây dựng

73/89

82.02

2

Tăng năng suất lao động, đảm bảo hoặc rút ngắn tiến độ thi công

63/89

70.79

3

Giảm thiểu tối đa sự cố, giúp hạ giá thành sản phẩm, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp

71/89

79.78

4

 Tạo môi trường làm việc thân thiện, nâng cao uy tín của doanh nghiệp

38/89

42.70

VIII. Những khó khăn trong việc vận hành hệ thống QLCL trong quá trình TCXD

1

Hệ thống QLCL chưa bao quát được toàn bộ quá trình thi công xây dựng

32/89

35.96

2

Chưa có bộ phận chuyên về chất lượng hoặc trình độ nguồn nhân lực vận hành hệ thống còn hạn chế

76/89

85.39

3

Sự gắn kết giữa các bộ phân, cá nhân trong doanh nghiệp chưa cao

64/89

71.91

IX. Yêu cầu để áp dụng hệ thông QLCL đạt hiệu quả cao

1

Xây dựng hệ thống QLCL toàn diện cho quá trình thi công xây dựng

71/89

79.78

2

Lập kế hoạch vận hành chi tiết và kế hoạch kiểm soát chất lượng cho từng giai đoạn

82/89

92.13

3

Tăng cường sự gắn kết giữa các bộ phân, cá nhân của DN. Bắt đầu từ lãnh đạo DN

29/89

32.58

4

Đào tạo, nâng cao trình độ của bộ phận Quản lý chất lượng

57/89

64.04

5

Duy trì vận hành và không ngừng cải tiến

68/89

76.40

 

 

Từ kết quả khảo sát trên, tác giả tiến hành phân tích thực trạng công tác quản lý chất lượng thi công xây dựng công trình:

Quan điểm về chất lượng của sản phẩm xây dựng của mỗi người là rất khác nhau, nhưng đa số đều cho rằng chất lượng công trình thể hiện thông qua độ bền vững, kiên cố của công trình (chiếm 95.51%) và đơn vị nhà thầu thi công có sự tác động lớn nhất đến chất lượng (chiếm 97.75%). Đồng thời, thi công xây dựng công trình là giai đoạn có sự tác động rõ rệt nhất đến chất lượng sản phẩm xây dựng (chiếm 91.01%). Như vậy, đa số ý kiến cho rằng chất lượng của công trình phụ thuộc trực tiếp vào quá trình thi công xây dựng, nên muốn nâng cao chất lượng công trình đòi hỏi quá trình thi công phải được thực hiện hiệu quả.

Trong giai đoạn thi công, quá trình trực tiếp thi công xây dựng tạo ra thực thể công trình có tác động lớn nhất tới chất lượng công trình (chiếm 100.00%). Như vậy, muốn đảm bảo chất lượng quá trình thi công thì cần phải tuân thủ đúng các quy trình công nghệ, biện pháp kỹ thuật và theo đúng bản vẽ thiết kế. Đa số các ý kiến khảo sát cho rằng các sự cố xảy ra trong quá trình thi công là do nguyên nhân từ quá trình quản lý chất lượng thi công, công tác giám sát của chủ đầu tư, nhà thầu xây dựng (chiếm 85.39%). Như vậy muốn nâng cao công trình có chất lượng tốt cần phải cải thiện công tác quản lý chất lượng về mọi mặt trên công trường của các bên hữu quan.

Đa số các doanh nghiệp xây dựng được khảo sát đều có hệ thống quản lý chất lượng (chiếm 79,78%), nhưng số lượng các doanh nghiệp áp dụng hệ thống quản lý chất lượng toàn diện TQM là chưa phổ biến (chiếm 10,11%). Việc áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng trong quá trình thi công đã giúp doanh nghiệp đạt được nhiều hiệu quả như: Đảm bảo và nâng cao chất lượng thi công xây dựng (chiếm 82.02%) và giảm thiểu sự cố, giúp hạ giá thành sản phẩm, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp (chiếm 79.78%). Tuy nhiên, việc vận hành hệ thống chất lượng của doanh nghiệp còn nhiều khó khăn, theo ý kiến khảo sát thì khó khăn lớn nhất là việc doanh nghiệp chưa có bộ phận chuyên về chất lượng và trình độ nguồn nhân lực vận hành hệ thống còn hạn chế (chiếm 85.39%). Do vậy, công tác đào tạo nguồn nhân lực quản lý chất lượng cần phải được chú trọng để đảm bảo đúng số lượng, đủ trình độ vận hành hệ thống quản lý chất lượng tại doanh nghiệp và nhất là bộ phận quản lý chất lượng trên công trường.

Nâng cao chất lượng công trình đòi hòi việc vận hành hệ thống quản lý chất lượng trong quá trình thi công xây dựng phải được thực hiện nghiêm túc và theo đúng quy trình. Để việc vận hành hệ thống chất lượng đạt hiệu quả cao thì yếu tố quan trọng là tiến hành lập kế hoạch chi tiết và kiểm soát cho từng giai đoạn cụ thể (chiếm 92.13%). Hệ thống quản lý chất lượng trong quá trình thi công phải bao quát được một cách toàn diện về mọi mặt của cả quá trình thi công, vận dụng linh hoạt tùy thuộc vào những điều kiện cụ thể và không ngừng cải tiến liên tục. Đồng thời, cần chú trọng công tác đào tạo, nâng cao trình độ của bộ phận quản lý chất lượng, và tăng cường sự gắn kết giữa các bộ phận, cá nhân trong doanh nghiệp.

Đối với việc kiểm soát chất lượng nguyên vật liệu: Do thị trường xây dựng rộng lớn việc lựa chọn nhà cung ứng của nhà thầu  chủ yếu dựa trên các mối quan hệ sẵn có giữa nhà cung ứng với nhà thầu chứ không phải dựa trên tính kinh tế-kỹ thuật nên việc chọn mua nguyên vật liệu đôi khi giá cao hơn so với thị trường, chất lượng vật liệu kém hơn so với thị trường.

 Công tác kiểm soát chất lượng máy móc thiết bị phục vụ thi công: Vẫn còn tồn tại những nhà thầu sử dụng những loại máy cũ, không đạt yêu cầu về chất lượng, không đúng chủng loại hoặc các máy móc thiết bị dụng được thuê từ nhiều nguồn khác nhau nên khi vận hành đôi khi gặp khó khăn và không đạt được hiệu quả như mong muốn. Công tác chuyển giao công nghệ thi công mới còn chậm chạp do trình độ công nhân vẫn còn hạn chế khiến vận hành khó khăn, gây chậm trễ trong thi công, ảnh hưởng tới chất lượng, tiến độ thi công [3].

Công tác kiểm soát nguồn nhân lực: Nhà thầu thường sử dụng các tổ đội công nhân tác nghiệp cho nhiều loại công tác, nên chất lượng thi công khó đảm bảo, đồng thời ý thức làm việc của công nhân còn chưa được phát huy cao, điều này tác động trực tiếp đến chất lượng của sản phẩm xây dựng. Việc bố trí công nhân đúng chuyên môn, đúng trình độ tay nghề khi tham gia sản xuất xây lắp còn nhiều yếu kém của các nhà thầu xây dựng. Đội ngũ cán bộ kỹ thuật hiện trường chuyên môn còn hạn chế, chưa thật sự nhạy bén trong xử lý tình huống trên công trường, chưa đưa ra được biện pháp thi công hữu hiệu nhất để giảm thiểu, rút ngắn thời gian thi công, tăng hiệu xuất lao động, chất lượng công trình. Công tác đào tạo nâng cao nghiệp vụ, kỹ năng cho cán bộ kỹ thuật và tay nghề công nhân nhằm nâng cao năng suất lao động và chất lượng công trình cần được được coi trọng và cần có chiến lược lộ trình kế hoạch học tập cụ thể [3, 5].

Công tác nghiệm thu, kiểm tra, đánh giá chất lượng thi công xây dựng còn rất trực quan, hầu hết cán bộ quản lý chất lượng đều cho rằng kiểm tra chất lượng sản phẩm là xem chúng đã đảm bảo chất lượng chưa, tức nhìn nhận ở trên góc độ sản phẩm có đảm bảo đúng tiêu chuẩn, quy định kỹ thuật hay không. Mà chưa có những quy định, cơ chế hoạt động của hệ thống chất lượng trách nhiệm kiểm tra, đánh giá và phát hiện những khuyết tập của sản phẩm, sự cố của công trình.

Do số lượng mẫu khảo sát thu được còn hạn chế và tập trung khảo sát trên địa bàn thành phố Hà Nội nên kết quả khảo sát có thể chưa mang tính đại diện và đánh giá được toàn diện các mặt của công tác quản lý chất lượng thi công xây dựng hiện nay nhưng đã phần nào đã thể hiện được những góc độ khác nhau trong công tác quản lý thi công xây dựng công trình.

4.     Đề xuất mô hình quản lý chất lượng toàn diện TQM vào quá trình thi công xây dựng công trình

4.1.     Nội dung mô hình

      Qua việc tìm hiểu, nghiên cứu về hệ thống quản lý chất lượng toàn diện TQM, tác giả tiến hành xây dựng mô hình ứng dụng hệ thống quản lý chất lượng toàn diện TQM vào quá trình thi công xây dựng dựa trên sự cải tiến liên tục theo chu trình Deming và bao gồm các nội dung sau:

Hình 1: Mô hình ứng dụng HTQLCL toàn diện TQM quá trình thi công xây dựng công trình 

 

Bảng 2: Các nội dung chính của mô hình hệ thống quản lý chất lượng toàn diện TQM

TT

Các bước

Nội dung chính

1

Xác lập các chính sách và mục tiêu

Chính sách thi công “đúng ngay từ đầu” sẽ hạn chế tối đa các sự cố xảy ra trong quá trình thi công; không ngừng cải tiến và hoàn thiện chất lượng, đón đầu áp dụng các công nghệ xây dựng tiên tiến, hiện đại [6].

Mục tiêu: Đảm bảo và Nâng cao chất lượng thi công xây dựng tốt nhất trong khả năng của doanh nghiệp, nâng cao vị thế của doanh nghiệp và trách nhiệm của mỗi con người, mỗi bộ phận trong toàn doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy quá trình sản xuất dựa trên sự nỗ lực của toàn thể doanh nghiệp.

2

Xây dựng kế hoạch chi tiết cho từng quá trình thi công

Quá trình chuẩn bị thi công:

+ Xây dựng quy trình thi công ứng với giải pháp công nghệ của mỗi công tác.

+ Kế hoạch cung ứng vật liệu, máy móc phục vụ, bố trí tổ đội công nhân hợp lý.

+ Xác định các nguyên nhân, sự cố thường xuyên xảy ra để phòng ngừa, đảm bảo làm đúng ngay từ đầu.

Quá trình trực tiếp thi công:

+ Tăng cường công tác thí nghiệm nguyên vật liệu, kiểm tra chất lượng vật liệu, máy móc thiết bị phục vụ thi công, bố trí tổ đội công nhân đúng số lượng, đúng trình độ.

+ Phối hợp cùng chủ đầu tư tăng cường công tác giám sát đảm bảo thi công đúng quy trình công nghệ, biện pháp kỹ thuật và đúng theo bản vẽ thiết kế. Tăng cường công tác nghiệm thu và kiểm tra đánh giá chất lượng [7].

Quá trình kết thúc thi công:

+ Xác định, giám định mức độ và tiến hành khắc phục những sự cố, sai sót nếu có.

+ Tìm hiểu và xác định nguyên nhân xảy ra sự cố và đưa ra các biện pháp phòng ngừa và lưu trữ hồ sơ.

3

Kế hoạch hóa chất lượng - Thiết lập các điểm kiểm soát chất lượng

Kế hoạch hóa hoạt động quản lý chất lượng thi công xây dựng:

+ Lập cụ thể, chi tiết tùy thuộc vào đặc điểm, quy mô của từng gói thầu, tính chất của từng công tác. Thiết lập các yếu tố quyết định đến chất lượng và tổ chức các nguồn lực cho hoạt động quản lý chất lượng.

+ Lập Ban điều hành chất lượng, chuyên trách về hệ thống QLCL toàn diện với sự phân cấp về chức năng và trách nhiệm rõ ràng, đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa các bộ phận chức năng, các tổ đội công nhân trên công trường.

Thiết lập các điểm kiểm soát chất lượng:

+ Căn cứ yêu cầu chất lượng nêu trong hợp đồng ký, tuân theo các tiêu chuẩn, quy chuẩn và văn bản pháp luật hiện hành.

+ Các điểm kiểm soát chất lượng được lập cụ thể cho từng công việc tùy thuộc vào đặc điểm, tính chất của công trình và các yêu cầu về chất lượng.

4

Phát động và thực hiện hệ thống TQM

+ Triển khai và thực hiện tốt TQM đảm bảo mọi nguồn lực đều thấu hiểu và quyết tâm thực hiện, chú trọng bồi dưỡng, đào tạo nguồn nhân lực đảm bảo các cấp đều có đầy đủ kỹ năng làm việc và vận hành hệ thống [6].

+ Nâng cao ý thực tự giác và tinh thần trách nhiệm của cán bộ quản lý, công nhân trực tiếp thi công. Có chính sách giúp cải thiện môi trường làm việc, khuyến khích gia tăng sản xuất, gia tăng năng suất lao động, phát huy những sáng kiến, sáng tạo.

+ Tăng cường công tác giám sát thi công, nghiệm thu, kiếm tra và đánh giá chất lượng của từng công việc, từng cấu kiện, bộ phận và toàn công trình.

5

Theo dõi vận hành TQM, đo lường và đánh giá kết quả thực hiện

+ Ban điều hành TQM hướng dẫn thực hiện và theo dõi quá trình vận hành TQM theo đúng như kế hoạch đã đề ra thông qua hoạt động giám sát quá trình thi công nghiệm thu, kiểm tra đánh giá chất lượng.

+ Tiến hành đo lường và đánh giá hiệu quả đã đạt được khi vận hành TQM về các mặt định lượng và định tính theo các tiêu chí về chất lượng thi công xây dựng.

+ Đồng thời đo lường, đánh giá tổn thất do các hoạt động không chất lượng gây ra.

6

Xác định sự cố, tìm hiểu nguyên nhân, biện pháp khắc phục

+ Xác định những sự cố, sai sót khi thi công, tiến hành giám định nguyên nhân và khắc phục các sự cố.

+ Thu thập hồ sơ, đánh giá, phân định trách nhiệm và đề ra các biện pháp ngăn ngừa các sự cố tương tự.

+ Lập hồ sơ sự cố công trình xây dựng.

7

Hoàn thiện hệ thống QLCL TQM

+ Phát huy những điểm mạnh, những yếu tố chất lượng đã đạt được, điều chỉnh chính sách, mục tiêu, cơ cấu tổ chức phù hợp với từng quá trình cụ thể.

+ Hạn chế tối đa những sai sót, sự cố và đưa ra các biện pháp phòng ngừa sự cố nhằm giảm tối đa hậu quả do các hoạt động không chất lượng gây ra.

+ Từng bước xây dựng chương trình, kế hoạch phát triển hệ thống TQM mang tính toàn diện, lâu dài và bao trùm lên toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp.

8

Duy trì và cải tiến liên tục

+ Duy trì và không ngừng cải tiến hệ thống TQM là vấn đề mấu chốt để đạt được thành công khi thực hiện chương trình TQM. Bởi vậy, mọi nguồn lực cần phải luôn quyết tâm thực hiện và phát triển chương trình TQM theo những kế hoạch đã đề ra.

+ Tiếp tục hoàn thiện hệ thống quản lý chất lượng dựa trên các triết lý, quan điểm và nguyên tắc của TQM, đồng thời không ngừng cải tiến các phương pháp, công cụ quản lý thích hợp để hoàn thiện hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp.

 

4.2.    Một số yêu cầu khi áp dụng mô hình

-   Do đặc điểm của sản xuất xây dựng, các phương án công nghệ và tổ chức xây dựng thường xuyên phải biến đổi cho phù hợp với điều kiện sản xuất nên nhà thầu thi công cần xác định những chính sách, mục tiêu định tính và định lượng cụ thể ứng từng giai đoạn tổ chức thi công trên từng công trường khác nhau.

-   Nhà thầu cần phải có bộ phận chuyên trách quản lý về chất lượng trên công trường và phải đảm bảo có đủ năng lực và nguồn lực. Thường xuyên bồi dưỡng, đào tạo để nâng cao trình độ năng lực cán bộ chuyên trách về chất lượng.

-   Bộ phận chuyên trách về chất lượng tại công trường cần phải xây dựng kế hoạch thực hiện chi tiết cho từng giai đoạn thi công ở từng công trường, thiết lập các điểm kiểm soát chất lượng, đồng thời phân định trách nhiệm rõ ràng của cá nhân, tổ chức trong khi thực hiện.

-   Hệ thống quản lý chất lượng toàn diện đòi hỏi phải có sự tham gia tích cực của mọi nguồn lực, vì thế doanh nghiệp nên đưa ra những chính sách khuyến khích để nhân viên tự nguyện và quyết tâm tham gia các hoạt động chất lượng để đạt được mục tiêu chung.

-   Cần phải có hệ thống thông tin nội bộ doanh nghiệp, công tác theo dõi vận hành, đo lường, đánh giá phải được thực hiện đúng quy trình theo các yêu cầu chất lượng đã đề ra.

-   Linh hoạt trong việc bố trí cơ cấu tổ chức và cơ chế quản lý chất lượng tùy thuộc vào điều kiện nội bộ doanh nghiệp và đặc điểm cụ thể công trình xây dựng.

-   TQM được coi là một phương thức quản lý chất lượng hơn là một công cụ kỹ thuật cụ thể, nên để áp dụng hiệu quả TQM đòi hỏi thời gian phải đủ dài, có tính kiên trì cao.

5. Kết luận

Ứng dụng hệ thống quản lý chất lượng toàn diện TQM vào quá trình thi công xây dựng sẽ giúp tăng cường khả năng kiểm soát và loại bỏ khuyết tật ngay từ đầu cho các công tác, cấu kiện giúp sản phẩm xây dựng được hoàn thiện tối đa khi hoàn thành. Đồng thời, nâng cao ý thức trách nhiệm, tinh thần tự giác và tạo động lực phấn đấu cho mọi nguồn nhân lực không ngừng cải tiến chất lượng thi công xây dựng để thỏa mãn mọi yêu cầu chất lượng. Đây là một giải pháp hiệu quả và bền vững giúp nâng cao chất lượng các giai đoạn của quá trình thi công xây dựng, đảm bảo hoặc rút ngắn tiến độ thi công, giảm thiểu các chi phí và tiết kiệm lãng phí giúp hạ giá thành sản phẩm xây dựng.

(BÀI ĐĂNG TRÊN TẠP CHÍ KINH TẾ XÂY DỰNG, SỐ 02/2016)

Tài liệu tham khảo [1] Joseph M. Juran - A. Blanton Godfrey (1999), Juran’s Quality Handbook, Nhà xuất bản McGraw Hill. [2] TS. Lê Hồng Thái (2006), Nghiên cứu các giải pháp quản lý chất lượng công trình tại các doanh nghiệp xây dựng, Tạp chí Xây dựng, Số 06/2006. [3] Nguyễn Văn Quang (2013), Hoàn thiện công tác quản lý chất lượng thi công xây dựng công trình của công ty cổ phần đầu tư xây lắp dầu khí IMICO, Luận văn thạc sỹ, Đại học Xây dựng, Hà Nội [4] Nguyễn Song Bình - Trần Thị Thu Hà (2006), “Quản lý chất lượng toàn diện: Con đường cải tiến và thành công”, Nhà xuất bản Khoa học kỹ thuật, Hà Nội [5] GS.TS Nguyễn Huy Thanh (2003), Tổ chức xây dựng công trình, Nhà xuất bản Xây dựng, Hà Nội. [6] Stephen George & Arnold Weimerskirch (2009), Quản lý chất lượng toàn diện, Nhà xuất bản Tổng hợp TP.HCM. [7] Nguyễn Đình Thám (2006), Lập kế hoạch tổ chức và chỉ đạo thi công, Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội. [8] Báo vnexpress.net ngày 10/01/2016, http://vnexpress.net/tin-tuc/thoi-su/sap-da-giao-khien-4-tho-cau-thiet-mang-3340855.html. [9] Báo vnexpress.net ngày 04/08/2015, http://vnexpress.net/tin-tuc/thoi-su/gan-150-sai-pham-an-toan-lao-dong-tai-vung-ang-3258544.html. [10] Báo Người lao động ngày 13/05/2015, http://nld.com.vn/thoi-su-trong-nuoc/vu-gay-can-cau-o-ha-noi-dieu-tra-xu-ly-nghiem-20150513215853228.htm. [11] Báo vnexpress.net ngày 01/02/2016, http://vnexpress.net/tin-tuc/thoi-su/5-nguoi-chet-o-da-nang-do-khong-biet-van-hanh-van-thang-3351320.html. [12] Báo vnexpress.net ngày 25/11/2015, http://vnexpress.net/tin-tuc/thoi-su/giao-thong/cau-treo-khanh-thanh-duoc-mot-tuan-da-hong-3317563.html.  

Trở lại

Ý kiến bạn đọc (0)

 

Ý kiến của bạn  (Trường có dấu * bắt buộc phải nhập)

Tên của bạn*:
Số điện thoại:
Địa chỉ:
Email:
Nội dung:
Mã bảo mật
Nhập lại mã*:

KHOA KINH TẾ VÀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG - TRƯỜNG ĐẠI HỌC XÂY DỰNG
Địa chỉ: Phòng 319 Nhà A1 Trường Đại học Xây dựng - Số 55 Đường Giải Phóng - Hà Nội.
Điện thoại: (04).3869.1829 - Fax: (04).3869.7050
Email: contact@kinhtexaydung.edu.vn - Website: www.kinhtexaydung.edu.vn